Wnikliwość społeczna

Wnikliwość społeczna jest to zdolność wczu- wania się w psychikę drugiej osoby i rozumienia sytuacji z jej punktu widzenia. Jest to zdolność do wczuwania się na zasadzie wyobraźni ido ujmowania siebie na podłożu całokształtu intelektualno-emocjonalnych postaw osoby drugiej (Brownfield, 1953). Aby się dobrze społecznie przystosować, trzeba umieć zrozumieć i przewidzieć zachowanie się, myśli i uczucia innych. W zwykłych sytuacjach społecznych nie jest to zbyt trudne. Przewidywanie opiera się przede wszystkim na zachowaniu się jednostki, następnie na określeniu znaczenia zachowania się i wreszcie na głębszych postawach i uczuciach (Bender i Hastorf,1950). Zdolność rozpoznawania reakcji uczuciowych na podstawie wyrazów mimicznych jest jedną z wczesnych form społecznej wnikliwości (Gates, 1923, 1925: Fields, 1953).

Wnikliwość społeczna wzrasta z wiekiem normalnie częściowo dzięki dojrzewaniu umysłowemu, a częściowo dzięki ćwiczeniu w doświadczeniu społecznym. Dziewczynki na ogół obdarzone są w każdym okresie życia większą wnikliwością społeczną niż chłopcy. Już pod koniec pierwszego dziecięctwa wnikliwość społeczna jest u dziecka rozwinięta w takim stopniu, że zdolne jest ono zrozumieć zachowanie się i uczucia innych dzieci (Dymond, 1949, 1950: Witryol, 1950: Ausubel i inni, 1952: Dymond i inni, 1952: Tarwater, 1953: Taft, 1955). Dzieci przewyższające swoich towarzyszy wnikliwością społeczną przeważnie łatwiej przystosowują się społecznie i są społecznie bardziej pożądane niż dzieci o niższych uzdolnieniach w tym zakresie (Buck, 1952: Dymond i inni, 1952: Tarwater, 1953: Taft, 1955). Wraz ze wzrostem społecznej wnikliwości dzieci zaczynają lubić lub nie lubić innych, a to prowadzi do społecznych kontaktów albo do odosobnienia (Jersild i inni, 1933).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>