WARTOŚĆ ZABAWY

Zabawa jest uważana za coś tak oczywistego w życiu dziecka, że mało kto zastanawia się nad tym, jak ważną jest jej rola w rozwoju dziecka. Z punktu widzenia rozwoju fizycznego zabawa jest istotnym czynnikiem, wpływającym odpowiednio na rozwój mięśni i całego ciała. Zabawa służy również jako ujście dla nadmiaru energii, która tłumiona i nie wyładowana wywołuje u dziecka naprężenie, nerwowość, drażli- wość. Zabawa pomaga dziecku zrozumieć i poznawać świat, : w którym żyje (Millichamp, 1953). Umożliwia mu wypróbowanie swoich zdolności bez brania pełnej odpowiedzialności za czyny (Jersild, 1954). Bawiąc się dziecko uczy się dostrzegać różnicę między rzeczywistością a fantazją (Barker i inni, 1943).

Dziecko pozbawione zabawy, zwłaszcza zabawy z innymi dziećmi lub zamiast nich z dorosłymi, staje się samolubne, egocentryczne i tyranizuje otoczenie. Poprzez zabawę z innymi uczy się dawać, brać, dzielić się, współpracować i podporządkowywać swoją osobowość grupie. Dziecko może się uspołecznić przez kontakt z innymi dziećmi w szkole, lecz typowa klasa szkolna lub zabawa pod nadzorem szkoły daje mniejsze możliwości przystosowania społecznego niż swobodna zabawa poza szkołą. Ten ostatni rodzaj zabawy zaspokaja również pragnienie kontaktów społecznych, których dziecko nie ma w domu, chyba że jest tam wiele dzieci w przybliżonym wieku. W szkole zaś zbyt wiele zakazów hamuje swobodne społeczne współżycie między dziećmi.

Zabawy iluzyjne (udawane) pomagają redukować w obrębie rodziny nieprzyjazne stosunki pomiędzy starszym a młodszym rodzeństwem (Cahn, 1949). Bawiąc się z innymi dziećmi, dziecko uczy się oceniać stosunki społeczne z obcymi, poznawać je i rozwiązywać problemy wywołane przez te stosunki (Axline, 1951). Pomaga to rozwijać osobowość dziecka (Millichamp, 1953). Przez wspólne gry dziecko uczy się dawać, odbierać i współpracować z innymi (Cornelius, 1949). Uczy się uprzejmości w stosunku do współtowarzyszy zabawy zarówno wtedy, kiedy w niej przegrywa, jak i wtedy, kiedy jest zwycięzcą (DuBois, 1952). W zabawie dziecko bierze na siebie różne role, co ułatwia mu ustalić, które z nich dają mu najwięcej zadowolenia, i równocześnie może ocenić, jakie formy współżycia z innymi są najprzyjemniejsze (Jersild, 1954).

Zabawa kształci. Małe dziecko, bawiąc się różnego rodzaju zabawkami, uczy się poznawać kształty, barwy, wielkości przedmiotów, materiał, z którego są zrobione, oraz ich znaczenie. Później, w miarę jak rośnie, rozwija wiele sprawności poprzez gry i sporty. Badanie, kolekcjonowanie i inne ulubione formy zabawy późnego dzieciństwa dostarczają dziecku wiele informacji o świecie, w którym żyje, dostarczają wiadomości, których nie znajdzie w podręcznikach szkolnych. Lektura, sztuki teatralne, koncerty, dobrze dobrane filmy powiększają wiadomości dziecka i równocześnie sprawiają mu dużo przyjemności. W zabawie dziecko poznaje siebie i swoje możliwości, zabawa pomaga mu lepiej ocenić siebie (Axline, 1951).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>