Trwałość przyjaźni

Gdy dzieci są jeszcze małe, ich główne zainteresowania skupiają się na domu rodzinnym. Teraz towarzysze zabaw nie mają dla nich tak dużego znaczenia, jak będą mieli wtedy, gdy dojrzeją one do zabaw grupowych. We wczesnych stadiach zabawy grupowej pojawiają się często nieporozumienia i spory, choć jeszcze krótkotrwałe. Nieporozumienia wpływają niekorzystnie na zacieśnianie kontaktów między dziećmi. Już u dzieci przedszkolnych stosunki przyjacielskie są przez pewien okres czasu względnie stałe. W jednym ze studiów na ten temat wykazano na przykład, że 73% dzieci z grupy czterolatków miało tych samych przyjaciół przez okres sześciu miesięcy (Jersild i Fitę, 1939). Aż do piątego roku życia przez pewien okres czasu w dużym stopniu zaznacza się tendencja do wyboru tych samych towarzyszy zabawy (Hagman, 1933).

Wśród starszych dzieci, przeciwnie, zaczyna pojawiać się fluktuacja stosunków przyjacielskich (Seagoe, 1933). Począwszy od piątego roku życia aż do wieku dojrzewania występują zmiany w stosunkach przyjacielskich, choć z każdym rokiem w coraz mniejszym stopniu. Stałość w przyjaźni pojawia się nieco wcześniej u dziewcząt niż u chłopców.

Korelacja między przystosowaniem społecznym a fluktuacją stosunków przyjaźni jest nieduża, o czym świadczy fakt, że dzieci, które są dobrze przystosowane, zmieniają przyjaciół niemal tak samo często, jak dzieci słabiej przystosowane do otoczenia (Horrocks i Thompson, 1946: Thompson i Horrocks, 1947: Horrocks i Buker, 1951). Wzrost stałości stosunków przyjacielskich przedstawia rysunek 42. Dzieci ze szkół elementarnych, pytane o przyczyny zmiany przyjaciół, wymieniały najczęściej: brak kontaktów w ostatnim czasie, ostatnie nieporozumienie, pojawienie się innego dziecka, kłótliwość, zarozumiałość, czupurność, nielojalność i chytrość. Do przyczyn najrzadziej wymienianych należały takie cechy przyjaciela, jak: egoizm, gwałtowność, niegrzeczność, brak uczuć przyja- cielskości, zachowanie się hałaśliwe albo niedorzeczne (Austin i Thompson, 1948).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>