Rywalizacja i współzawodnictwo

Współzawodnictwo między starszymi dziećmi częściej prowadzi do licznych nieporozumień niż między młodszymi. Może ono przybierać formę agresywnej walki takiej, jaką spotykamy.u dzieci młodszych, albo formę łagodniejszą, taką jak krytykowanie, atakowanie pojedynczego dziecka nie łubianego za niewłaściwe zachowanie się albo za to, że należy do grupy mniejszościowej, dokuczanie innym i szykanowanie ich, ignorowanie dziecka albo grupy dzieci, wszczynanie kłótni bez jakiejkolwiek wyraźnej prowokacji, a tylko w celu sprawienia drugiej osobie przykrości albo krzywdy (Garrison, 1952: Jersild, 1954, Brecken- ridge i Vincent, 1955). Nieporozumienie między starszymi dziećmi często powiększa się pod wpływem autorytatywnej interwencji dorosłych, zarówno rodziców, jak i nauczycieli, którzy mają nadzór nad dziećmi (Lewin i inni, 1939: Lippitt i White, 1947).

To, w jakim stopniu rywalizacja wpływa na zachowanie się dziecka, zależy od wieku dziecka i od jego osobowości. W niektórych przypadkach rywalizacja grupowa, wywołująca współdziałanie w obrębie grupy, wywieia na dziecko większy wpływ niż rywalizacja indywidualna, chociaż w innych przypadkach jest odwrotnie (Hurlock, 1927: Maller, 1929). Gdy zwycięzca we współzawodnictwie otrzymuje nagrodę, przegrywający czuje się upokorzony porażką. Zaznacza się to bardziej we współzawodnictwie indywidualnym niż grupowym (Stendler i inni, 1951). Współzawodnictwo jest najostrzejsze, a jego rezultaty są niewielkie, gdy ma miejsce między jednostkami lub grupami dobrze dobranymi (Jersild, 1954). Im liczniejsza jest grupa i im bardziej zgodne są stosunki między poszczególnymi jej członkami, tym mniej skłonności do współzawodnictwa, a tym więcej prawdopodobieństwa, że każde z dzieci ulegać będzie sugestii przywódcy (Murphy, 1937: Hare, 1952). Ponieważ większość dzieci interesuje się współzawodnictwem ze względu na to, że zwycięstwo w nim przynosi społeczne uznanie i prestiż, współzawodnictwo wyczynowe albo współzawodnictwo mające słabe szanse zdobycia sukcesu nie daje im przyjemności (Garrison, 1952).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>