Rozwój pojęć moralnych

Druga faza rozwoju moralnego polega na uczeniu się pojęć moralnych, zasad dobra i zla, w abstrakcyjnej, słownej formie. Jest to oczywiście dla małego dziecka zbyt trudne i dlatego dziecko dopiero wtedy nauczy się tych pojęć moralnych, gdy osiągnie umysłową zdolność do generalizacji i przenoszenia zasad postępowania z jednej sytuacji na inną. Oczywiście wymagana tu jest również sprawność językowa, ponieważ pojęcia są wyprowadzane z konkretnych przypadków. Dziecko musi więc być dostatecznie dojrzałe umysłowo, żeby dostrzec powiązanie pomiędzy oderwaną zasadą a konkretnymi przypadkami i skojarzyć je z pamięciowymi obrazami poszczególnych sytuacji. Zdolność systematycznego stosowania zasad do różnych sytuacji rozwija się stopniowo wraz z doświadczeniami dziecka (Strauss, 1954).

Rozwój pojęć moralnych, jak się przekonano, wiąże się z rozwojem inteligencji dziecka, z jego rozwojem społecznym i emocjonalnym i z rozwojem systemów wartości kulturalnych środowiska, w którym ono żyje. Na przykład w zanikaniu egoizmu zauważono sześć stadiów: egocentryzm, charakteryzujący się postawą czysto samolubną: socjo- eentryzm, czyli posłuszeństwo zasadom i zwyczajom moralnym i religijnym: świadomość społecznych reakcji, przejawiająca się w lęku przed krytyką społeczną: powierzchowna solidarność, oparta na poczuciu winy, mimo że udział w niej współwinowajców nie jest równy: solidarność pogłębiona i poszerzona, oparta na pragnieniu utrzymania dobrych stosunków z jednym z przyjaciół: altruizm w formie pragnienia poświęcenia się dla drugich i w końcu poczucie sprawiedliwości, oparte na przekonaniu, że takie postępowanie jest rzeczą właściwą (Ugurel-Semin, 1952),

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>