Różnorodność błędów

Prawdą jest, że spostrzeganie bywa błędne i że błędy te są ściśle związane z wiekiem jednostki, jednakże w obrębie każdej grupy lat istnieją błędy, zależne bardziej od tego, co się obserwuje, niż od zdolności obserwacyjnych jednostki lub od metody zdobywania informacji. Można wyprowadzić ogólną zasadę, że bardziej subiektywna percepcja, pozostająca pod większym wpływem osobistych uprzedzeń i przesądów, jest powodem błędnych pojęć. Jednak i fakty obiektywne mogą być obserwowane wadliwie, jeżeli obserwujący ma niedostateczne wiadomości, co uniemożliwia mu poprawne spostrzeganie. Powszechnie błędne pojęcia, takie jak „druty telegraficzne są wydrążone”, „kwiaty nie pełnią żadnej funkcji dla rośliny”, „serce bije tylko wtedy, gdy jesteśmy chorzy lub wystraszeni” i „woda jest lżejsza od powietrza”, są spowodowane błędnymi lub nieadekwatnymi wiadomościami, które dziecko zdobyło przez kontakt z innymi lub przez błędną interpretację tego, co przeczytało (Oakes, 1947).

Błędne pojęcia o sobie nie są spowodowane błędnymi informacjami, lecz wynikają raczej z osobistych skłonności. Dziecko, podobnie jak dorosły, woli myśleć o sobie, że jest takim, jakim chciałoby być, że ma takie rysy i cechy charakteru, jakie są aprobowane przez grupę społeczną, do której należy. Dziecko, oceniając siebie, określa raczej swój ideał niż realnego siebie. W eksperymencie polegającym na tym, że prosi się dzieci, aby sprawdziły, które z dwóch słów bliżej je określa, zauważono, że dzieci dążyły do przeceniania cech społecznie pożądanych i do niedoceniania cech społecznie niepożądanych. Ta tendencja występuje silniej u dzieci starszych, które sobie lepiej uświadamiają niż dzieci młodsze, jaka jest opinia społeczeństwa o poszczególnych cechach (Hurlock, 1927a). Chłopcy mają tendencję do niedoceniania siebie i w miarę przybywania lat tendencja ta się zwiększa (Hurlock, 1927a: Tschechtelin, 1945). Niezależnie od wieku trudniej jest dziecku zauważyć własną pozycję w grupie niż pozycję innych osób (Ausubel i inni, 1952),

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>