Potrzeba karności

Początkowo utrzymywano, że dziecko powinno być karne, ponieważ społeczeństwo wymaga od niego, aby postępowało w pewien sposób i nie będzie tolerowało odchyleń od przyjętych wzorów. Obecnie uważa się, że dziecko powinno być karne, aby było jednostką szczęśliwą i dobrze przystosowaną. Trzeba na nie stale oddziaływać wychowawczo, ponieważ jego oceny często zmieniające się dają mu uczucie niepewności. Kiedy dziecko wie, czego się od niego oczekuje, jest pod wpływem stałych stosunkowo niezmienianych wartości i postaw. Następnie karność pomaga mu skierować energię na odpowiednie tory, umożliwiając mu w ten sposób właściwe zachowywanie się (Hacker i Ge- leerd, 1945: Geisel, 1951: Lourie, 1951: DuBois, 1952). Geisel (1945) zwraca uwagę:

„Niemowlę wchodzi pomiędzy nas jako mały dzikus i okres pierwszych piętnastu lat jego życia jest, w prawdziwym tego słowa znaczeniu, okresem utrzymywania go w karności, ponieważ jego rozwój jest rzeczywiście procesem uczenia się wykonywania właściwych rzeczy we właściwym czasie i we właściwym miejscu… Charakterystyczną cechą jest to, że dzieci wcale nie pragną być cywilizowane. Nie życzą sobie, żeby im rozkazywano, żeby je ćwiczono, trzymano w karności… W zasadzie nie tęsknią one do życia uporządkowanego. Chcą być wolne i same podejmować decyzję… Mają na ogół odrazę do robienia postanowień, w imię największego dobra dla największej liczby osób. Krótko mówiąc, mają odrazę do utrzymywania się w karności. Karność zaspokaja pewne potrzeby dziecka i w ten sposób przyczynia się do jego szczęścia i przystosowania:

– 1. Karność daje dziecku pewność i poznanie granic jego wolności. Dziecko chce wiedzieć, jak daleko sięgają jego możliwości i co mu wolno, a czego nie wolno robić.

– 2. Odczuwa ono potrzebę postępowania według pewnych standardów, zmniejsza to jego poczucie winy. Od czasu do czasu dziecko popełnia jakieś przewinienia. Gdy dziecko zbyt często czuje się winne, jest nieszczęśliwe i żle przystosowane.

– 3. Gdy ‚dziecko zrobi coś dobrego, dorośli mają możność je pochwalić. Pochwała jest w interpretacji dziecka równoznaczna z miłością, podczas gdy strofowanie i ganienie są interpretowane jako brak miłości i jako odrzucanie. Dziecko, żeby mogło rozwijać się szczęśliwie, potrzebuje miłości.

– 4. Karność służy jako poparcie własnej motywacji dziecka, aby wykonywać to, czego się od niego oczekuje.

– 5. Karność pomaga dziecku rozwinąć sumienie – ten głos «wewnętrzny», który kieruje jego właściwym postępowaniem. Presje ze strony dorosłych, wywierane przez jakiś czas na dziecko, stają się wzorem dla wewnętrznego głosu sumienia, który kieruje nim w czasie dokonywania samodzielnych wyborów” (Geisel, 1951).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>