Pojęcia są kumulacyjne

Rysunki dziecięce świadczą o tym, że dziecko najpierw spostrzega raczej całość niż część tej całości bez powiązania z nią (Hildreth, 1944). Gdy dziecko jest starsze spostrzega więcej szczegółów i przedmiotów pozostających w stosunku ze sobą niż wtedy, gdy było młodsze. Wtedy również zdecydowanie wzrasta dokładność w jego spostrzeżeniach. W większości wypadków dziecko w swoich rysunkach daje pewne tło. Fakt ten wskazuje na to, że dziecko ma tendencję do spostrzegania całości, mimo że pewne cechy rzeczy wyodrębniają się i bardziej rzucają się w oczy niż inne (Hurlock i Thomson, 1934). To, co dziecko spostrzega, jest podkreślone w szczegółach jego rysunków. Przedstawia to rysunek 51.

Pojęcia są kumulacyjne. W rozwoju pojęć dziecko tworzy nowe znaczenia, biorąc za podstawę stare. Jednak gdy okaże się, że stare pojęcia są błędne, dziecko je odrzuca i wytwarza pojęcie całkowicie nowe. Ponadto, tworząc pojęcie, dziecko może je kojarzyć ze znaczeniem wcześniej nabytym z dziedziny pokrewnej, którego stosunku do obecnego pojęcia przedtem nie spostrzegało (Strauss, 1952). Uwidacznia się to w niektórych przedmiotach nauki szkolnej, na przykład na lekcjach społecznych, podczas których dziecko nie zawsze dostrzega związek tego, czego się uczy, z materiałem innych przedmiotów szkolnych (Eaton, 1944).

Pojęcia dzieci są często błędne. Dziecko często źle interpretuje to, co słyszy, lub to, co obserwuje (Brownell i Hendrickson, 1950: Russell, 1953). Może ono poprawnie widzieć, słyszeć, wąchać, smakować lub odczuwać, lecz kojarzenie tego z niewłaściwymi znaczeniami jest powodem błędu w obserwacji. Jeżeli błędy nie zostają zaraz poprawione, silnie się utrwalają i w rezultacie tego wytwarzają się fałszywe pojęcia. Błędy pojęciowe, utworzone we wczesnym dzieciństwie, to sprawa szczególnie poważna, ponieważ często dorośli wykrywają je dopiero wtedy, kiedy są już mocno utrwalone i trudno je wykorzenić, a w niektórych wypadkach jest to już nawet niemożliwe.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>