Pojęcia komizmu u dzieci

Nic nie jest zabawne samo w sobie. Spostrzeganie, ze coś jest zabawne lub nie, zależy przeważnie od znaczeń, jakie z tym kojarzymy. Podobnie jak wszystkie inne rodzaje percepcji, percepcja komizmu zależy w dużym stopniu od minionych doświadczeń i od tego, jak wspomnienia o nich kojarzą się z nowymi doświadczeniami. Reakcja na zabawne sytuacje zależy także od usposobienia i emocjonalnych reakcji jednostek w tym czasie, gdy występuje sytuacja komiczna. Gdy dziecko ma zły humor, może nie widzieć nic zabawnego w sytuacji, która w warunkach normalnych mogłaby się mu wydawać bardzo zabawna. Również zdrowie dziecka wpływa na jego zdolność spostrzegania komicznych elementów jakiejś sytuacji.

Rozwój pojęć komizmu zależy od rozwoju innych pojęć. Dopóki dziecko nie rozumie znaczenia na przykład wielkości, dopóty nie zobaczy niezgodności w obrębie przedstawionych wymiarów. Podobnie, dopóki dziecko nie wytworzy sobie pojęć o różnych rolach społecznych, dopóty nie jest zdolne dostrzec komizmu sytuacji, np. gdy osoba na stanowisku, mająca władzę, znajduje się w przykrym położeniu. Po- nieważ wiele dowcipów polega na grze słów, dziecko, aby mogło ocenić żarty lub proste dwuznaczniki, musi znać znaczenie użytych w nich wyrazów (Laing, 1939: Omwake, 1939: Britt, 1949: Wolfenstein, 1951, 1954: Jersild, 1954).

Prawidłowość rozwoju. Pojęcia komizmu rozwijają się według pewnej prawidłowości, która zależy częściowo od wieku, inteligencji i zainteresowań dziecka. W pojęciach komizmu u dzieci małych, starszych i dzieci w okresie dojrzewania znajduje się wiele elementów podobnych. W miarę dorastania elementy te z bardziej konkretnych i oczywistych przechodzą w bardziej subtelne i abstrakcyjne. Żarty, jeżeli małe dziecko ma je rozumieć, muszą być proste pod względem techniki i treści. Dziecko starsze, którego zdolność rozumienia jest większa, lepiej rozumie żarty bardziej skomplikowane i abstrakcyjne (Merry i Merry, 1950: Wolfenstein, 1951, 1954).

Istnieją trzy stadia „młodzieńczego humoru”, występujące przed osiągnięciem dojrzałości. Są to:

– 1. Humor wywołany przyjemnością, charakterystyczny w pierwszych trzech latach życia dziecka i wyrażany w prostych reakcjach na każde przyjemne zbliżenie, takie jak na przykład łaskotanie.

– 2. Humor wywołany śmiesznością lub osobliwością, występujący w trzecim roku życia i wyrażany śmiechem na widok czegoś zabawnego, jakiejś rzeczy dziwnej lub niezwykłej, na przykład niezdarnego chodzenia starej osoby lub nienormalnej wielkości nosa.

– 3. Humor wywołany komizmem i karykaturą zaczyna występować w wieku szkolnym. W tym czasie sytuacją wywołującą humor nie jest już jakaś rzecz dziwna lub niezwykła, lecz sytuacja komiczna, w której bierze udział na przykład jakaś gruba kobieta próbująca przejść przez małą bramę lub chłopiec w wiejskim ubraniu idący boso ulicą Fifth Avenue w centrum Nowego Jorku. W tym wieku humor wywołują sytuacje niedorzeczne (Harms, 1943).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>