Wartości klasowe cz. II

Głównym nosicielem określonych wzorów kulturowych jest rodzina. Wartości właściwe danej klasie społecznej przejmują dzieci od rodziców, którzy do danej klasy należą (Seward 1946: Davis i Havighurst, 1953). Przynależność do danej grupy klasowej determinuje rozwój dziecka o tyle, że ogranicza jego rozwój społeczny do określonego systemu wzorów zachowania się i przekonań. Ten system wzorów różni się pod wieloma względami od tych wzorów, które dziecko przyswaja sobie niezależnie od przynależności klasowej (Davis i Havighurst, 1947: Warner, 1949). Dziecko, jeśli ma być uznane przez członków grupy, musi przyswoić sobie system wartości grupy i dostosować się do niego (Pope, 1953a). Najpierw wpływy rodziny, potem grupy rówieśników, szkoły i jednostek z najbliższego środowiska, z którymi się dziecko styka, kształtują cechy osobowości, typowe dla dzieci danej klasy społecznej (Milner, 1949).

czytaj dalej

Snobizm

W późniejszych latach dziecięctwa dzieci nie tylko lepiej rozumieją zachowanie się, motywy działania i uczucia innych, lecz zaczynają uświadamiać sobie różnice klasowe, pozycję społeczno-ekonomiczną i znaczenie tych czynników dla uznania społecznego (Stendler, 1949: Hollingshead, 1949: Centers, 1950). Ma to częściowo znaczenie dla rozwoju zdolności przewidywania i oceny społecznej, pojawiających się w tym wieku. Zaznacza się również wzrost dobrego samopoczucia albo odkrywania samego siebie. Dziecko najpierw uczy się rozumieć zachowanie się innych, a potem dopiero zdolne jest widzieć siebie tak, jak inni je widzą. Jednak dla skutecznego przystosowania się społecznego, wnikanie w siebie jest tak samo ważne, jak wnikliwość społeczna (Rogers, 1948: Jersild, 1951, 1952, 1954: Ausubel i inni, 1952: Dymond i inni, 1952: Tarwater, 1953: Taft, 1955).

czytaj dalej

Wpływ telewizji na pracę szkolną dziecka

Ponieważ dziecko ma ograniczony czas wolny, oglądanie telewizji odbywa się kosztem czasu przeznaczonego na inne czynności. W rezultacie dziecko ma mniej czasu na inne formy rozrywek, a zwłaszcza na zabawy na wolnym powietrzu i na zabawy z innymi dziećmi (Maccoby, 1951: Evry, 1952: Weathers, 1954). Chodzi rzadziej do kina (Coffin, 1948: Svanson i Jones, 1951: Witty, 1951a, 1952, 1955: Seagoe, 1952) i mniej słucha radia (McDonagh, 1950: Swanson i Jones, 1951: Witty, 1951a, 1952: Seagoe, 1952). Mniej również czyta, a nawet mniej niż poprzednio poświęca czasu komiksom. Czytanie książek wywiera na ogół silniejszy wpływ niż czytanie czasopism i gazet (Coffin, 1948: Swanson i Jones, 1951: Witty, 1951a, 1952, 1955). Oglądany program telewizyjny wpływa prawdopodobnie dodatnio na dobór lektury (Dempsey, 1954: Greenaway, 1954: Wells i Lynch, 1954: Morgan, 1955).

czytaj dalej

Popularność w grupach dziecięcych

Powodzenie. Według powszechnego mniemania, „nic nie przynosi większych korzyści niż powodzenie”. Zazwyczaj ci, którzy cieszą się dużym powodzeniem, wykazują przewagę nad tymi, którzy mają mniejsze, albo którzy nie umieją wywołać wrażenia, że mają takie powodzenie, jak inni. Czynnik ten w dużym stopniu decyduje o tym, kto zdobędzie popularność, a kto nie (Kuhlen i Lee, 1943), Opinia o dziecku i jego pozycja w grupie są zdeterminowane częściowo jego aktualnym zachowaniem się, a częściowo wyobrażeniem, jakie mają o nim inne dzieci, i tym, co sądzą o grupie społecznej, do której ono należy (Morgan, 1946). To znaczy, że opinię, jaką dziecko raz zdobyło na podstawie tego, co inni o nim sądzą, trudno jest zmienić. Dziecko uznane przez grupę pozostaje uznane, a dziecko wyobcowane pozostaje wyrzutkiem grupy. Nawet wtedy, gdy wyrzutki mają jakieś poparcie, nie zdobywają większej popularności (Singer, 1951). Przy wyborze przyjaciół starsze dzieci częściej niż młodsze biorą pod uwagę opinię o jednostce, jaka istnieje wśród członków grupy (Staker, 1948).

czytaj dalej

Pojęcia są kumulacyjne

Rysunki dziecięce świadczą o tym, że dziecko najpierw spostrzega raczej całość niż część tej całości bez powiązania z nią (Hildreth, 1944). Gdy dziecko jest starsze spostrzega więcej szczegółów i przedmiotów pozostających w stosunku ze sobą niż wtedy, gdy było młodsze. Wtedy również zdecydowanie wzrasta dokładność w jego spostrzeżeniach. W większości wypadków dziecko w swoich rysunkach daje pewne tło. Fakt ten wskazuje na to, że dziecko ma tendencję do spostrzegania całości, mimo że pewne cechy rzeczy wyodrębniają się i bardziej rzucają się w oczy niż inne (Hurlock i Thomson, 1934). To, co dziecko spostrzega, jest podkreślone w szczegółach jego rysunków. Przedstawia to rysunek 51.

czytaj dalej

Rola inteligencji w zabawie dziecka

Zabawy dzieci starszych o wysokiej i niskiej inteligencji różnią się między sobą i różnice te stają się z wiekiem bardziej widoczne. W porównaniu z dziećmi mniej inteligentnymi dzieci inteligentne interesują się większą liczbą zabaw i więcej im poświęcają czasu (Lehman i Witty, 1927, 1927a, 1928: Boynton i Ford, 1933). Dzieci inteligentne są bardziej samotne i mniej w zabawach uspołecznione, spędzają więcej czasu na czytaniu i rzadziej niż dzieci o przeciętnej inteligencji biorą udział w zabawach, wymagających wysiłku fizycznego. Dzieci inteligentne o wiele mniej interesują się grami i sportem niż dzieci przeciętnie inteligentne, więcej natomiast rozrywkami umysłowymi, takimi jak karty, zagadki itp. (Terman, 1925: Lehman i Witty, 1928: Boynton i Ford, 1933). Lubią kolekcjonować i mają więcej swoich ulubionych zajęć niż dzieci mniej inteligentne (Boynton, 1941).

czytaj dalej

Film a dzieci

Popularnymi rozrywkami wieku dziecięcego są kino, teatr i koncerty. W środowiskach, w których rozrywki te ograniczone są tylko do kina, prawie każde dziecko chodzi na filmy, niektóre z nich przeciętnie raz w tygodniu. Dzieci pięcioletnie chodzą do kina tylko przypadkowo i to zwykle na filmy dla dzieci. Dzieci sześcioletnie zachowują się w czasie seansu niespokojnie, często zamykają oczy lub plączą. W rok później niektóre dzieci chodzą do kina co tydzień, inne tylko przypadkowo. Od ósmego roku życia cotygodniowe uczęszczanie do kina jest powszechne i to zazwyczaj w sobotę po południu, kiedy to wiele kin wyświetla specjalne programy dla dzieci (Lehman i Witty, 1927a: Gesell i lig, 1946: Lyness, 1951: Garrison, 1952). Dzieci w okresie dojrzewania uczęszczają do kina rzadziej (Witty, 1952).

czytaj dalej

Urządzenia do gier i zabaw – ciąg dalszy

Potrzeby małego dziecka dotyczące zabaw są w większości przypadków, oprócz wyjątkowo biednych domów, dobrze zaspokajane. Gdy dziecko podrośnie, potrzebny mu jest ekwipunek do gier zespołowych i różnego rodzaju sportów. Gdy dziecko nie ma takiego ekwipunku, interesuje się innymi zabawami. Często potrzeby rozrywkowe starszych dzieci nie są zaspokajane w takim stopniu, jak potrzeby dzieci w wieku przedszkolnym lub dzieci w okresie dojrzewania (Reece, 1954). Ponieważ dziecko stosunkowo krótko interesuje się jednego rodzaju zabawą, potrzebne mu są różne przyrządy do gier, materiały i zabawki. Zbyt jednak duża ilość materiału do zabaw jest rzeczą równie złą, jak zbyt mała. Ograniczona ilość dobrze wybranego materiału rozrywkowego zachęca dzieci do zabaw bardziej pomysłowych i korzystniej wpływa na uspołecznienie dziecka niż posiadanie zbyt dużej liczby zabawek (Johnson, 1935). Najbardziej popularnymi zabawkami są zabawki wykonywane w domu, z których dziecko może robić różne inne rzeczy, co jest raczej niemożliwe w przypadku zabawek gotowych (Leonard, 1952).

czytaj dalej

Przyczyny interesowania sią komiksami

Nie wszystkie dzieci czytają komiksy dla tych samych powodów. Istnieją jednak pewne powody zainteresowania komiksami, które są prawie powszechne u dzieci w tym samym wieku. Wartość komiksów, według Bendera (1944), podobnie jak folkloru w dawnych czasach, polega na tym, że one „..służą jako środek ożywiający dziecięcy świat fantazji i w ten sposób pomagają dzieciom rozwiązać indywidualne i społeczne problemy związane nieodłącznie z ich życiem”. Gdyby komiksy sprowadzić do rzeczywistości, komentuje dalej Bender, „…byłyby groźniejsze i wywoływałyby łąk, ponieważ nie rozwiązują problemu agresji w świecie”.

czytaj dalej

Ulubione komiksy dzieci

Podobnie jak ulubione książki, dzieci mają również swoje ulubione komiksy. Upodobania te są zależne od wieku i płci (Witty i inni, 1942: Strang, 1943). Zainteresowania komiksami odpowiadają ogólnym zainteresowaniom czytelniczym poszczególnych okresów rozwojowych dziecka (Lyness, 1951). Dzieci przedszkolne lubią przede wszystkim komiksy, w których występują ubrane zwierzęta i rozmawiają jak ludzie, tak jak „Bugs Bunny” i „Mickey Mouse” (Frank, 1944). W pierwszych klasach szkoły podstawowej między dziewczętami a chłopcami zaczynają się pojawiać różnice dotyczące zainteresowań. Chłopcy lubią się podniecać, lubią przygodę, nie interesują się realizmem. Identyfikując siebie z bohaterem, takim jak Superman lub Dick Trący, dziecko lubi wyobrażać sobie, że zna również różnego rodzaju sztuczki i że doznaje różnych podniecających przeżyć. W komiksach podoba się dzieciom szybkość akcji, liczne niebezpieczeństwa, zawsze zwyciężający bohater i dużo dialogów. Chłopiec, który zaczyna się interesować nauką, lubi komiksy o różnego rodzaju fantastycznych pomysłach naukowych, które zresztą rzadko wydają mu się nieprawdopodobne {Witty i inni, 1942: Strang, 1943: Bender, 1944: Frank, 1944).

czytaj dalej