CHARAKTERYSTYCZNE CECHY POJĘĆ DZIECI

Pojęcia dzieci różnią się od pojęć ludzi dorosłych raczej poziomem niż rodzajem (Vinacke, 1951). Wynika to z faktu, że dzieci mają mniej doświadczenia i mniej wiadomości niż dorośli (Hazlitt, 1930). Dlatego, chcąc zrozumieć pojęcia dziecka, trzeba je rozpatrywać z punktu widzenia dziecka, a nie człowieka dorosłego. Pojęcia, które mogą wydawać się dorosłemu „nielogiczne”, są logiczne z punktu widzenia dziecka, którego doświadczenia różnią się od doświadczeń dorosłego: dlatego wiadomości dziecka są bardziej ograniczone (Wolff, 1947).

Badania dziecięcych pojęć wykazały, że istnieje dla wszystkich dzieci pewien podobny schemat rozwoju ich pojęć, jednak czas potrzebny do rozwoju pojęć i poziom osiągniętego rozwoju zależy częściowo od inteligencji dziecka, częściowo od możliwości uczenia się. W miarę przybywania lat pojęcia dziecka zmieniają się, lecz zmiany te mają raczej charakter stopniowego postępu niż wyraźnych stadiów (Brownell i Hendrickson, 1950: Vinacke, 1951). W rozwoju tym w miarę łączenia nowych znaczeń ze starymi, tak że stają się częścią systemu myślowego, pojęcia konkretne przechodzą w pojęcia abstrakcyjne, pojęcia niewyraźne stają się pojęciami jasnymi, pojęcia niedokładne dokładnymi (Brownell i Hendrickson, 1950). Niektóre pojęcia są bardziej rozwinięte niż inne, a niektóre nigdy nie osiągają wyższych poziomów rozwoju, co uwidacznia się czasami u dorosłych, którzy mają pojęcia podobne do dziecięcych (Vinacke, 1951).

Obserwowano kierunki rozwoju wielu pojęć. Stwierdzono, że zmiany w pojęciach czasu, przestrzeni, wielkości, liczby, życia, śmierci, stosunków przyczynowych i moralności kształtują się w dużych grupach dzieci z roku na rok według pewnych wzorów. Zmiany te zostaną omówione w następnych częściach tego rozdziału. Ważną jest rzeczą, że w danej kulturze, gdzie istnieją jednakowego rodzaju wartości i wiedza, dzieci w procesie rozwojowym nabywają pojęć, które są podobne do pojęć innych dzieci tej kultury (Havighurst, 1953). Stwarza to możliwość porozumiewania się jednostek i przewidywania, jak poszczególne jednostki zachowają się w różnych sytuacjach.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>