Category Medycyna

Zabawa udawana (iluzyjna) – ciąg dalszy

Wzory zabawy udawanej. Badania zabawy udawanej wykazały, że rozwija się ona według określonego wzoru. Merkey (1935) stwierdził, że dzieci poniżej trzech lat interesuje głównie personifikacja, przejawiająca się: w mówieniu do lalek lub do przedmiotów martwych: w zabawach, w których występują istoty wyobrażone, jak na przykład różnego rodzaju straszydła: w używaniu przedmiotów na niby, jak na przykład picie z pustej filiżanki: w nadawaniu przedmiotom fantastycznych nazw oraz stwarzaniu sytuacji, pociągających za sobą skomplikowane używanie materiałów, jak na przykład zabawa w dom. Najczęściej zabawy są powiązane z materiałami, które dzieci znajdują w pobliżu. Po trzecim roku życia wykorzystywanie,materiałów w zabawach iluzyjnych jest najbardziej typową aktywnością wyobraźni. Dzieci starsze używają materiałów w bardziej skomplikowany sposób, na przykład zamiast zwyczajnie kopać piasek łopatką, budują z niego tunel. Dzieci po trzecim roku życia zajmują się zabawami, polegającymi na stwarzaniu udawanych sytuacji, wykorzystaniu surowych materiałów do czynności konstrukcyjnych i mniej lub więcej skomplikowanych inscenizacjach.

czytaj dalej

Ograniczenia dziecka – ciąg dalszy

Zdobycie opinii jednostki odosobnionej albo zbędnej prowadzi do utrwalania się tej pozycji, podobnie jak opinia dzieci przodujących w grupie utrwala się i towarzyszy dziecku z klasy do klasy. Jersild stwierdza (1954), że „…ujemna opinia, jaką dziecko zdobyło z tego czy innego powodu w szkole podstawowej, będzie je prześladować w niższych klasach szkoły średniej, gdyż, choćby tam nawet dużo dzieci było nowych, plotki przekazywane z klasy do klasy wzbudzają wątpliwości i podejrzenia przeciw niemu”.

czytaj dalej

Ograniczenia dziecka

Dziecko, które nie wie, w jaki sposób zdobywać przyjaciół, można tego nauczyć, a dziecku zmanierowanemu można pomóc pozbyć się manier oraz zachęcić je do rozwijania zdolności i umiejętności, które ściągną na nie przychylną uwagę innych dzieci i ułatwią mu przystosowanie społeczne (Nedelsky, 1952). Rysunek 45 przedstawia zmiany, które pojawiły się w jednej grupie od października do stycznia, kiedy to starano się wzmocnić uznanie społeczne dzieci odosobnionych. Gdy liczba dzieci popularnych pozostała bez zmian, liczba odosobnionych zredukowała się w tym krótkim czasie z siedmiu do trzech.

czytaj dalej

Bliskość kontaktów z grupą

Im więcej kontaktów dziecko nawiąże z innymi dziećmi, tym większe będzie miało szanse do nawiązania stosun ków przyjacielskich i do zdobycia uznania w grupie. Jeżeli jednak dziecko ze wzglądu na swą osobowość jest przez innych nielubiane, bliska styczność z nim może łatwo spowodować jego społeczne wyizolowanie. Badania przeprowadzone na dzieciach dojeżdżających do szkoły autobusami wykazały, że dzieci te mają mniej przyjaciół i cieszą się mniejszą popularnością niż dzieci mieszkające w sąsiedztwie szkoły {Bonney, 1951). Jeśli chodzi o młodzież dojeżdżającą do szkoły autem rodzinnym, czynnik ten ma mniejsze znaczenie niż w przypadku dzieci młodszych (Blanchard, 1947: Becker i Loomis, 1948).

czytaj dalej

Przywództwo w późniejszym dziecięctwie – kontynuacja

Przywódcy w ciągu wieku dziecięcego potrzebni są do rozmaitych funkcji, takich jak stanowiska w szkole i klasie, w grupach sportowych i innych, na przykład w harcerstwie. Dane dziecko nie koniecznie musi mieć kwalifikacje potrzebne do kierowania wszystkimi takimi grupami. Ze względu na to już starsze dzieci, podobnie jak młodzież dorastająca i dorośli, przejawiają tendencje do selekcjonowania przywódców dla rozmaitych czynności grupowych (Caldwell i Wellman, 1926: Stogdill, 1948). Nie ma wszakże wątpliwości, że autorytet i doświadczenia zdobyte w toku pełnienia roli przywódcy w czynnościach grupowych jednego rodzaju mogą się przenieść na czynności innego rodzaju, i dziecko, które już było przywódcą, może mieć przewagę nad dzieckiem, które równie dobrze nadaje się na przywódcę, lecz które nigdy przywódcą nie było. Liczne studia, poświęcone charakterystyce przywódców w późniejszym dzieciństwie, wskazały na ich najbardziej doniosłe cechy. Znajdują się oni nieco powyżej przeciętnej wieku chronologicznego, wieku inteligencji i postępów szkolnych. Charakteryzuje ich dobry wygląd, wyjątkowa fizjonomia, stanowiąca przedmiot podziwu grupy, żądza przygód, pragnienie przewodzenia i ambicja, aby być przywódcą, a dalej takie cechy osobowości, jak: zdolność wpływania na innych, uspołecznienie, poczucie odpowiedzialności, pogodne usposobienie, odwaga, uczciwość, rzetelna, wydajna praca, wreszcie przystosowanie społeczne i samoopanowanie. Przywódcy przejawiają ponadprzeciętny poziom umysłowy i przeważnie należą, w porównaniu z resztą członków grupy, do rodzin o nieco wyższej stopie społeczno-ekonomicznej. Są to przeważnie najstarsi, a w każdym razie nie najmłodsi z rodzeństwa. Rzadko jednak zdobywają bardzo duży wpływ i decydującą przewagę nad innymi. Są bardzo czujni na sytuacje społeczne, dlatego też zdolni są docenić życzenia grupy i dostosować do nich swoje własne umiejętności. Wykazują więc doskonałą wnikliwość społeczną, jak również zdolność samoobserwacji (Partridge, 1934: Pigors, 1935: Lippitt, 1941: Alexandria, 1946: Lesswell, 1948: Stogdill, 1948: Brody, 1950: Maas, 1951: Wolman, 1951: Gordon, 1952: Bell i Hall, 1954),

czytaj dalej

Przywództwo w późniejszym dziecięctwie

Początkowo dziecko usiłuje zapanować nad innymi dziećmi za pomocą tych samych środków, które stosowało chcąc opanować dorosłych, takich jak krzyk, bicie i wybuchy złości. Wcześnie jednak orientuje się, że środki te w stosunku do dzieci nie są tak skuteczne jak w stosunku do dorosłych, i wobec tego zmienia swoje postępowanie. Mimo to w ciągu lat wczesnego dziecięctwa przywódca zdradza tendencję do tyranizowania grupy. W zachowaniu się przywódcy w małym stopniu przejawia się uzwględnianie innych. Przywódca wymaga od swoich zwolenników bezwzględnego podporządkowania się swej woli, a gdy oni się buntują, staje się ponury albo wpada w złość. Jeśli zachowanie to okaże się zbyt bezwzględne, przywódca zostaje zdegradowany i grupa uznaje inne dziecko za nowego przywódcę. Przeciwieństwem „tyrana”, który stara się przewodzić za pomocą brutalnej siły, jest przywódca „dyplomata”, który w metodach przewodzenia posługuje się chytrymi, bezpośrednimi sugestiami, umowami albo nawet przekupstwami i groźbami. Tacy przywódcy zyskują posłuch na ogól dłużej niż przywódcy o postawie „tyrana”, którzy posługują się przemocą (Parten, 1932a: Jack 1934).

czytaj dalej

Wartości klasowe cz. II

Głównym nosicielem określonych wzorów kulturowych jest rodzina. Wartości właściwe danej klasie społecznej przejmują dzieci od rodziców, którzy do danej klasy należą (Seward 1946: Davis i Havighurst, 1953). Przynależność do danej grupy klasowej determinuje rozwój dziecka o tyle, że ogranicza jego rozwój społeczny do określonego systemu wzorów zachowania się i przekonań. Ten system wzorów różni się pod wieloma względami od tych wzorów, które dziecko przyswaja sobie niezależnie od przynależności klasowej (Davis i Havighurst, 1947: Warner, 1949). Dziecko, jeśli ma być uznane przez członków grupy, musi przyswoić sobie system wartości grupy i dostosować się do niego (Pope, 1953a). Najpierw wpływy rodziny, potem grupy rówieśników, szkoły i jednostek z najbliższego środowiska, z którymi się dziecko styka, kształtują cechy osobowości, typowe dla dzieci danej klasy społecznej (Milner, 1949).

czytaj dalej

Film a dzieci

Popularnymi rozrywkami wieku dziecięcego są kino, teatr i koncerty. W środowiskach, w których rozrywki te ograniczone są tylko do kina, prawie każde dziecko chodzi na filmy, niektóre z nich przeciętnie raz w tygodniu. Dzieci pięcioletnie chodzą do kina tylko przypadkowo i to zwykle na filmy dla dzieci. Dzieci sześcioletnie zachowują się w czasie seansu niespokojnie, często zamykają oczy lub plączą. W rok później niektóre dzieci chodzą do kina co tydzień, inne tylko przypadkowo. Od ósmego roku życia cotygodniowe uczęszczanie do kina jest powszechne i to zazwyczaj w sobotę po południu, kiedy to wiele kin wyświetla specjalne programy dla dzieci (Lehman i Witty, 1927a: Gesell i lig, 1946: Lyness, 1951: Garrison, 1952). Dzieci w okresie dojrzewania uczęszczają do kina rzadziej (Witty, 1952).

czytaj dalej

Urządzenia do gier i zabaw – ciąg dalszy

Potrzeby małego dziecka dotyczące zabaw są w większości przypadków, oprócz wyjątkowo biednych domów, dobrze zaspokajane. Gdy dziecko podrośnie, potrzebny mu jest ekwipunek do gier zespołowych i różnego rodzaju sportów. Gdy dziecko nie ma takiego ekwipunku, interesuje się innymi zabawami. Często potrzeby rozrywkowe starszych dzieci nie są zaspokajane w takim stopniu, jak potrzeby dzieci w wieku przedszkolnym lub dzieci w okresie dojrzewania (Reece, 1954). Ponieważ dziecko stosunkowo krótko interesuje się jednego rodzaju zabawą, potrzebne mu są różne przyrządy do gier, materiały i zabawki. Zbyt jednak duża ilość materiału do zabaw jest rzeczą równie złą, jak zbyt mała. Ograniczona ilość dobrze wybranego materiału rozrywkowego zachęca dzieci do zabaw bardziej pomysłowych i korzystniej wpływa na uspołecznienie dziecka niż posiadanie zbyt dużej liczby zabawek (Johnson, 1935). Najbardziej popularnymi zabawkami są zabawki wykonywane w domu, z których dziecko może robić różne inne rzeczy, co jest raczej niemożliwe w przypadku zabawek gotowych (Leonard, 1952).

czytaj dalej

Ulubione komiksy dzieci

Podobnie jak ulubione książki, dzieci mają również swoje ulubione komiksy. Upodobania te są zależne od wieku i płci (Witty i inni, 1942: Strang, 1943). Zainteresowania komiksami odpowiadają ogólnym zainteresowaniom czytelniczym poszczególnych okresów rozwojowych dziecka (Lyness, 1951). Dzieci przedszkolne lubią przede wszystkim komiksy, w których występują ubrane zwierzęta i rozmawiają jak ludzie, tak jak „Bugs Bunny” i „Mickey Mouse” (Frank, 1944). W pierwszych klasach szkoły podstawowej między dziewczętami a chłopcami zaczynają się pojawiać różnice dotyczące zainteresowań. Chłopcy lubią się podniecać, lubią przygodę, nie interesują się realizmem. Identyfikując siebie z bohaterem, takim jak Superman lub Dick Trący, dziecko lubi wyobrażać sobie, że zna również różnego rodzaju sztuczki i że doznaje różnych podniecających przeżyć. W komiksach podoba się dzieciom szybkość akcji, liczne niebezpieczeństwa, zawsze zwyciężający bohater i dużo dialogów. Chłopiec, który zaczyna się interesować nauką, lubi komiksy o różnego rodzaju fantastycznych pomysłach naukowych, które zresztą rzadko wydają mu się nieprawdopodobne {Witty i inni, 1942: Strang, 1943: Bender, 1944: Frank, 1944).

czytaj dalej